Τι σχέση μπορεί να έχει ο Μαρξ με την οικονομική κρίση;

8 Ιουλίου, 2009 § 5 comments

Έλα μου ντε. Ο άνθρωπος πέθανε το 1883 και δεν μπορεί να είχε την παραμικρή ιδέα από κραχ και από τις μεγάλες κρίσεις του οικονομικού συστήματος. Σωστά; Μπορεί και όχι.

Πέτυχα μία ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Λίο Πάνιτς, ο οποίος είναι οικονομολόγος και καθηγητής του πανεπιστημίου York του Τορόντο, στο Ρεπορταζ Χωρίς Σύνορα, και προέρχεται από το therealnews network, για ένα άρθρο που έγραψε (Thoroughly Modern Marx) στο περιοδικό Foreign Policy. Μεταφέρω ένα κομμάτι της ανάπτυξης του σκεπτικού του Πάνιτς, μετά την ερώτηση που έθεσε ο δημοσιογράφος Πολ Τζέι, στην οποία ρωτούσε τι σημαίνει για την Αμερικάνικη διανόηση, ότι μαζί με τη βίβλο, τα έργα του Μαρξ είναι ίσως τα πιο διαβασμένα βιβλία στην ιστορία, που σίγουρα σχετίζονται με την πολιτική οικονομία.

“Είναι ενδιαφέρον. Αντανακλά την ιδεολογική κρίση του νεοφιλελευθερισμού, την ιδεολογία της ελεύθερης αγοράς, του Χάιεκ και του Φρίντμαν. Ήταν δύσκολο να ξεπεραστεί. Η ιδεολογία Ayn Rand στην οποία βασίστηκε ο Γκρίσπαν, επλήγη ιδιαίτερα. Άρχισε πριν από την κρίση, επειδή ήταν ξεκάθαρο ότι η νεοφιλελεύθερη δεν ανέπτυσσε μεγάλα μέρη του κόσμου, και ακόμα σε μέρη που ανέπτυσσε, πολλά άτομα υπέφεραν. Αυτό υποκίνησε το κίνημα αντιπαγκοσμιοποίησης. Έβλεπες πριν από την κρίση, σε συναντήσεις όπως στο Νταβός, απαντούσαν με τρόπο ότι προσπαθούσαν να φέρουν προς συζητηση θέματα κοινωνικής δικαιοσύνης, σε αυτές τις συναντήσεις της παγκόσμιας ελίτ. Με την κρίση, επλήγη πραγματικά. Η λάμψη χάθηκε. Αυτό αμέσως παράγει: Τι αναλυτές υπάρχουν, να εξηγήσουν γιατί αυτό ήταν γεμάτο αντιφάσεις. Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι ο Μαρξ ήταν της μόδας, όχι μόνο στα Μεσα, αλλά και στα πανεπιστήμια. Ο μοντεμοντερνισμός και ο μεταστρουκτουραλισμός, που είναι φιλοσοφικές θεωρίες, δεν ενδιαφέρονται για την οικονομία. Η νεοκλασική οικονομία, η “μαγεία” που δίδαξε για την προσφορά, τη ζήτηση και τη θεωρία των τιμών στα οικονομικά τμήματα, είναι αποκρουστική. Αυτό που διδάσκεται στην κοινωνιολογία σήμερα, είναι η κουλτούρα που αγνοεί τον καπιταλισμό. Που στρέφονται; Ορισμένοι στρέφονται στον Keynes και τον Schumpeter. Ωστόσο, εάν ψάξεις να βρεις κάτι συναρπαστικό σε ένα περιοδικό, δεν θα είναι ο Schumpeter, αλλά ο Μαρξ. Και στρέφονται σε αυτό. Το εκπληκτικό είναι ότι αυτά που έγραψα δεν περίμενα ποτέ να εκδοθούν. Είπα ότι ο Μαρξ δεν θα έπρεπε να προσφέρει πολιτικές συμβουλές στις κυβερνήσεις για το τι πρέπει να γίνει για να αντιμετωπιστεί η κρίση. Θα έλεγε στους ανθρώπους να ξεπεράσουν την κοινωνική τους απομόνωση, να σχηματίσουν νέους συλλογικούς οργανισμούς και ταυτότητες και να κάνουν κοινωνική επανάσταση. Ξετρελάθηκαν και το έβαλαν στο εξώφυλλο, προς έκπληξή μου.”

090416_marxpiven

-“Στο άρθρο σου μιλάς για το θέμα των παραγωγών και της οικονομικής εικασίας και της κρίσης, ως αποτέλεσμα αυτών. Μιλας και για ορισμένα από τα βασικά πράγματα που λέει ο Μαρξ, σχετικά με την φτώχεια των εργαζόμενων και την εμπιστοσύνη στην πίστωση γενικότερα, κάτι που οι άνθρωποι δεν θέλουν να συζητούν πολύ. Όλοι επικεντρώνονται στις οικονομικές ατασθαλίες και κανένας δεν μιλάει για τις βασικές αντιφάσεις της οικονομίας.

“Υποθέτουν ότι ο Μαρξ ήταν διάσημος επειδή μιλούσε για την οικονομική εικασία του 19ου αιώνα και επομένως δεν προέβλεψε τους Bear Stearns και τους Lehman Brothers. Έπρεπε να επιμείνω, ενάντια στην σύνταξή τους, να αφήσουν φράσεις όπως ‘εμπορική παραγωγή’ και οι ‘αντιφάσεις της συσσώρευσης’, ‘η πτωτική πορεία του κέρδους’, αυτά τα πράγματα που συμβαίνουν στη σφαίρα της παραγωγής και δεν είναι απλά για τράπεζες και οικονομικές εικασίες. Αυτή είναι η αντίληψή τους, που μπορεί να διορθωθεί και έβαλαν το κομμάτι. Πρέπει να αποσαφηνιστεί κατά τη μαρξιστική έννοια. ”

-“Μία από τις θέσεις σου στο άρθρο είναι ότι οι πραγματικοί ρομαντικοί, ουτοπιστές είναι οι μεταρρυθμιστές. Σε κάποιο βαθμό θα σκεφτόσουν το στρατόπεδο Ομπάμα, οι οποίοι πιστεύουν ότι μπορείς να έχεις καπιταλισμό χωρίς αυτές τις βαθιές κρίσεις εάν έχεις καλύτερη τεχνοκρατική διοίκηση.”

“Αυτοί είναι οι πραγματικοί ουτοπιστές. Ο Μαρξ ήταν περισσότερο ρεαλιστής. Δεν μπορείς να αποβάλεις την κρίση από το σύστημα. Αυτό έχει να κάνει με τις κοινωνικές σχέσεις που παράγουν εκμετάλλευση, τη φύση της εμπορικής παραγωγής και της αγοραστικής παραγωγής που δεν προγραμματίζεται. Δεν υπάρχει κρυφό χέρι που καθοδηγεί την αγορά.

§ 5 Responses to Τι σχέση μπορεί να έχει ο Μαρξ με την οικονομική κρίση;"

  • Ο/Η Mary λέει:

    είναι ενδιαφέροντα όσα λέει,

    αλλά αν είπε ότι, “Είπα ότι ο Μαρξ δεν θα έπρεπε να προσφέρει πολιτικές συμβουλές στις κυβερνήσεις για το τι πρέπει να γίνει για να αντιμετωπιστεί η κρίση.¨ φαίνεται κάτι κενό, ίσως στη μετάφραση;

    O Μαρξ απλά έδωσε ορισμούς δεν έδωσε προτάσεις ούτε συμβουλές για καλυτέρευση οικονομικών καταστάσεων.

  • Ο/Η karios λέει:

    Έχω όλο το video στο σύνδεσμο του “ρεπορταζ χωρίς σύνορα”. Η αρχική φράση ήταν:
    “I said: Marx would not be offering policy advice to governments about what is to be done in the face of this crisis. He would tell people to overcome their social isolation, form new collective organizations and identities and make a social revolution.”
    Μπορείς να διαβάσεις το αυθεντικό άρθρο στον τρίτο σύνδεσμο που δίνω στην αρχή.

  • Ο/Η Nikos λέει:

    Ε όχι ότι ο Μαρξ έδωσε απλά ορισμούς και δεν έδωσε προτάσεις!!!! το ακούσαμε και αυτό. Ο Μαρξ με τον Ένγκελς όχι μόνο δώσανε πρόταση για κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής και κατάληψη της εξουσίας από τους εργάτες και τους συμμάχους τους, αλλά συμμετείχαν δραστήρια στην ίδρυση κομμουνιστικού κόμματος για τον σκοπό αυτό.
    Ο Μαρξ είναι ο πρώτος που κατανόησε και εξήγησε την πολιτική οικονομία του καπιταλιστικού συστήματος και φυσικά βρήκε τις αιτίες των κυκλικών οικονομικών κρίσεων του συστήματος αυτού. Απέδειξε ότι οι κρίσεις αυτές έχουν κοινή αιτία και δεν θα σταματήσουν να έρχονται ξανά και ξανά όσο υπάρχει καπιταλισμός.
    δείτε εδώ:
    http://www.youtube.com/watch?v=OYbeTk85kD8&feature=PlayList&p=361A9630D8BC09CB&index=2

  • Ο/Η giorgosgr λέει:

    Ο Μαρξ εξήγησε την πολιτική οικονομία και τα αρνητικά του καπιταλιστικού συστήματος μια χαρά δεν εξήγησε όμως πως χωρίς το κεφάλαιο θα βρεθούν τα κίμητρα για αναπτυξη και πρόοδο. Η παρακμή και η τεμπελιά δεν οδήγησαν το σύστημα του στην κατάρευση χωρίς καν την ανάγκη πολέμου;;;?

  • Ο/Η Vic λέει:

    Οι παρατηρήσεις του άρθρου είναι πολύ ενδιαφέρουσες αλλά κατα τη γνώμη μου δείχνουν μια παντελή έλλειψη γνώσης για το τι σημαίνει καπιταλισμός, και ειδικά για το τι Οικονομικό σύστημα έχουμε τώρα.  Η βασική αρχή της ελεύθερης οικονομίας είναι η ατομική ελευθερία η οποία δεν εννοείται χωρίς ατομική ιδιοκτησία.  Αξιωματικά η ατομική ελευθερία αποκλείει την ύπαρξη νομικών μονοπωλείων, δηλαδή αποκλείει τις απαγορεύσεις δραστηριότητας.  Αυτόματα το επόμενο επιχείρημα είναι το εξής:  Η ελεύθερη αγορά για τα τελευταία 5000 χρόνια διάλεξε σαν χρήμα, δηλαδή σαν κοινό μέσο ανταλλαγής και φύλαξης αξίας τον χρυσό.  Ο σύγχρονος καπιταλισμός από τη συμφωνία του Bretton Woods και δώθε κατάργησε την απόφαση των αγορών και έφτιαξε ένα μονοπώλειο αξιών, οπου η οικονομία παγκοσμίως, υποχρεωτικά πρέπει να συναλλάσεται με χαρτί.  Τώρα το χαρτί, αντίθετα από το χρυσό αφήνει ελεύθερους τους ανθρώπους που ελέγχουν το κράτος να τυπώνουν απεριόριστα.  Μόλις το Νοέμβριο η Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα τύπωσε 1.1 τρις χαρτί.  Αυτό είναι ο λόγος οτυ έχουμε αυτή τη στιγμή εν μέσω ύφεσης και με 22% ανεργία πληθωρισμό ενώ σε αντίστοιχες τέτοιες στιγμές θα είχαμε μειώσεις τιμών!!!.   Αποτέλεσμα, η “αξία του χρήματος” που ρυθμίζεται τεχνητά με επιτόκια που δεν αντανακλούν την πραγματική προτίμηση των ανθρώπων αλλά την παρέα των τραπεζιτών που καρπώνονται πρώτοι την παραγωγή νέου χρήματος και που φτωχαίνει όσους κρατάνε χαρτί.  Επόμενο αποτέλεσμα, οι τιμές των προιόντων να μην πέφτουν όπως συνέβαινε σε όλη τη διάρκεια της Βιομηχανικής επανάστασης και σε όλη τη διάρκεια του χρυσού αιώνα (1815-1914) αλλά αντίθετα να ανεβαίνουν.  
    Αυτό που έγινε με τους Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές, τα κινητά τηλέφωνα, και τα αυτοκίνητα, αποτελούσαν τον κανόνα στην εποχή του Gold Standard, όπως και η άνοδος της αγοραστικής αξίας των αμοιβών.  Αν ο συνομιλητής θυμάται την έκφραση “American poor” αυτοί οι άνθρωποι είχαν φαγητό, στέγη και ρούχα χάρη στην ανάπτυξη που στηρίχτηκε στην Ελεύθερη Αγορά και έβαζε 2 φορές την εβδομάδα κρέας στο τραπέζι τους, 50 χρόνια πρίν ο Σοσιαλισμός της Δικτατορίας του Προλεταριάτου να πεινάσει ολόκληρη τη Σοβιετική Ένωση γιατί στήριξε την λειτουργία της Οικονομίας σε γραφειοκράτες και όχι στις προτιμήσεις της αγοράς.  
    Με λίγα λόγια, και τελειώνω,  όταν έγραφε ο Μαρξ υπήρχε το Gold Standard, και δεν θα μπορούσε να προβλέψει  Lehman Brothers ή Goldman Sacks.  Όταν έγραφε ο Μάρξ τα επίπεδα φορολόγησης ήταν πολύ χαμηλότερα από αυτά που οι σύγχρονοι Κρατιστές έχουν επιβάλει.  Για όλα αυτά που βιώσαμε σας παρακαλώ μην κατηγορείτε την Ελεύθερη Οικονομία αλλά την Κρατικομονοπωλειακή Οικονομία που παράγει πλαστό χρήμα κλέβοντας τους πολίτες.  

    PS.  Πριν γράφετε για την ελέυθερη Οικονομία ορίστε για τι μιλάτε γιατί αλλιώς αποδεικνύετε αυτό που έλεγηε ο Hayek στο road to Serfdom:  Η κύρια αντίρρηση προς το Μαρξισμό είναι η αδυναμία του Σοσιαλισμού να αντικαταστήσει με κάτι βιώσιμο την λειτουργία της αγοράς να βάζει τιμές.  

What's this?

You are currently reading Τι σχέση μπορεί να έχει ο Μαρξ με την οικονομική κρίση; at Καθημερινή Τρέλα.

meta